İsveç’te Alkollü Araç Kullanma (Rattfylleri): Promil Sınırı, Cezalar ve Ehliyet

İsveç’te alkollü araç kullanma (rattfylleri) için sınır kanda 0,2 promil. Bu sınır pratikte “içtiysen kullanma” anlamına gelir. Aralıkta iş yerlerinin Noel yemekleri (julbord) ve yılbaşı partileri art arda gelir; bu dönemde ertesi sabah direksiyona geçmek de risklidir. Aşağıda sınırları, cezaları, ehliyetinize ne olacağını, alkol kilidini (alkolås) ve ertesi sabah riskini resmî kaynaklara dayanarak bulacaksınız.

Kısaca

1. Alkollü araç kullanma sınırı kanda 0,2 promil, nefeste litre başına 0,10 miligram.
2. Kanda 1,0 promil ya da nefeste 0,50 mg/l ve üzeri ağır alkollü araç kullanma (grovt rattfylleri) sayılır; cezası iki yıla kadar hapis.
3. Ehliyet neredeyse her zaman iptal edilir; yeni ehliyet için en az ehliyet izni (körkortstillstånd) gerekir.

İsveç’te promil sınırı kaç?

Trafik suçları yasasına (Lag om straff för vissa trafikbrott) göre motorlu bir aracı ya da tramvayı kanda en az 0,2 promil alkolle kullanan kişi alkollü araç kullanma suçu işler. Polis ölçümü genellikle nefesle yapar; nefeste sınır litre başına 0,10 miligramdır. Polis de bu değerin kanda yaklaşık 0,2 promile karşılık geldiğini söylüyor.

Promili sınırın altında kalan sürücü de alkolün etkisiyle aracı güvenli kullanamayacak durumdaysa aynı suçtan yargılanır.

Alkollü araç kullanma ile ağır alkollü araç kullanma arasındaki fark

Sürücü alkolden ya da başka bir maddeden belirgin biçimde etkilenmişse, promil 1,0’ın altında olsa bile suç ağır alkollü araç kullanma sayılabilir. Polis, trafik güvenliğini ciddi tehlikeye atan sürücülerin de bu kapsamda bildirilebileceğini belirtiyor.

Uyuşturucu ve ilaç: sıfır tolerans

Uyuşturucuda promil benzeri bir sınır yoktur. Araç kullanırken ya da sonrasında kanınızda uyuşturucu madde bulunursa alkollü araç kullanma suçu işlemiş olursunuz. Trafikverket bunu “sıfır tolerans” olarak tanımlıyor.

Doktorun yazdığı ilaçlar bu kuralın dışındadır. Ancak reçeteli bir ilaç sizi araç kullanamayacak kadar etkiliyorsa yine yargılanabilirsiniz. Yeni bir ilaca başladıysanız prospektüsteki trafik uyarısını okuyun ve emin değilseniz doktorunuza sorun.

Polis durdurursa ne olur? Adım adım

Polis kontrolünde süreç şöyle ilerler:

1. Polis, herhangi bir şüphe olmadan sizi durdurup cihaza üflemenizi isteyebilir. Bu ilk ölçüme eleme testi (sållningsprov) denir.
2. Cihaz alkol gösterirse daha hassas bir cihazla yeniden nefes ölçümü yapılır. Bu ölçümün ortalama değeri, Transportstyrelsen’in ehliyetle ilgili kararında esas alınır.
3. Açık bir sarhoşluk belirtisi varsa ya da nefeste 0,16 mg/l ve üzeri ölçüldüyse polis ehliyetinize yerinde el koyar. O andan itibaren araç kullanamazsınız.
4. Uyuşturucu şüphesinde polis göz muayenesi yapabilir; uyuşturucu kan testiyle tespit edilir.
5. Ceza davası ayrıca yürür. Ehliyetinizin iptalini ve bekleme süresini ise Transportstyrelsen (İsveç Ulaştırma Kurumu) belirler.

Ehliyetinize ne olur?

Ehliyet Yasası’na (Körkortslagen) göre alkollü araç kullanma ya da ağır alkollü araç kullanma suçu işleyen sürücünün ehliyeti kural olarak iptal edilir. Trafikverket de alkollü araç kullanmanın neredeyse her zaman ehliyet iptaliyle sonuçlandığını söylüyor.

Yalnızca çok düşük ölçümlerde, istisna olarak, iptal yerine uyarı (varning) verilebilir. Diğer durumlarda Transportstyrelsen iptalle birlikte bir bekleme süresi belirler. Polisin ehliyete hangi durumlarda el koyduğunu polisin ehliyete el koyma sebepleri yazımızda ayrıca anlattık.

Bekleme süresi (spärrtid)

Bekleme süresi boyunca yeni ehliyet alamazsınız. Yasaya göre bekleme süresi en az bir ay, en fazla üç yıldır; ağır alkollü araç kullanma gibi ağır suçlarda en az bir yıldır. Transportstyrelsen’e göre uyuşturucu nedeniyle iptalde süre normalde 12 aydır.

Yeni ehliyet nasıl alınır?

Alkollü araç kullanma nedeniyle iptal edilen ehliyeti geri almak, örneğin hız ihlalinden sonrakinden daha zordur:

• Bekleme süresi bir yıl ya da daha kısaysa yeni bir ehliyet izni (körkortstillstånd) almanız gerekir. Başvuruyu bekleme süresi bitmeden en erken altı ay önce yapabilirsiniz; izin en erken bitişten iki ay önce verilir.
• Bekleme süresi bir yıldan uzunsa teori sınavına (kunskapsprov) ve direksiyon sınavına (körprov) yeniden girmeniz, sınavlardan önce de risk eğitimini yeniden tamamlamanız gerekir.
• Her durumda yeni bir ehliyet kartı basılır; kart ücreti bugün 375 kronadır. Transportstyrelsen’in 2027 için önerdiği artışı ehliyet kart ücreti yazımızda bulabilirsiniz.

Ehliyetinizi son iki yıl içinde aldıysanız deneme süresindesiniz (prövotid). Bu sürede iptal edilen ehliyet için teori ve direksiyon sınavlarına yeniden girersiniz; B sınıfında risk eğitimini de yeniden yaparsınız. Yeni ehliyetle birlikte yeni bir deneme süresi başlar. Ayrıntılar deneme süresi rehberimizde.

Kazaya karışırsanız: trafik sigortası ne yapar?

İsveç’te her motorlu aracın zorunlu trafik sigortası (trafikförsäkring) vardır ve kazada yaralananların tazminatını bu sigorta öder. Sürücü alkollü olsa da araçtaki yolcular ve kazada yaralanan diğer kişiler tazminatını alır.

Faturayı sonunda sürücü ödeyebilir. Trafik Zararları Yasası’na (Trafikskadelag) göre alkollü araç kullanma suçu işleyen bir sürücü dikkatsizliğiyle kazaya yol açtıysa, sigorta şirketi ödediği tutarı ondan geri isteyebilir. Sürücünün kendi yaralanması için alacağı tazminat da, kendi dikkatsizliği zarara katkıda bulunduysa azaltılabilir.

Alkol kilidi (alkolås) ile ehliyeti korumak

İptal yerine bazı sürücüler alkol kilitli ehliyet seçebilir. Alkol kilidi, kontak açılmadan önce üflenen bir cihazdır; nefeste 0,2 promile karşılık gelen değerden fazla alkol ölçerse araç çalışmaz.

• Süre bir yıldır. Ağır alkollü araç kullanmada ya da son beş yılda tekrar eden suçta iki yıldır.
• İsveç’te kalıcı olarak oturuyor olmanız gerekir.
• Suç uyuşturucuyla işlendiyse ya da uyuşturucu kullanıyorsanız alkol kilidi seçeneği yoktur.
• Başvuruya doktor raporu eklenir. Başvuru, Transportstyrelsen size görüş bildirme fırsatı verdikten sonra en geç dört hafta içinde yapılmalıdır.
• Bu süre boyunca yalnızca size ait, Transportstyrelsen onaylı alkol kilidi takılı araçları kullanabilirsiniz.

Ayrıntılar için Transportstyrelsen’in alkol kilidi sayfasına bakabilirsiniz (kaynaklar aşağıda).

Alıştırma sürüşünde alkol: öğrenci ve gözetmen

Ehliyet izniyle (körkortstillstånd) alıştırma sürüşü yapan öğrenci de aynı kurala tabidir. Yasada öğrenciler için bir istisna yoktur; aracı kullanan kişi için sınır yine 0,2 promildir.

Özel alıştırma sürüşünde yanınızda oturan gözetmenin (handledare) durumu da önemlidir. Transportstyrelsen’e göre alıştırma sürüşünden sorumlu olan ve sürücü sayılan kişi gözetmendir. Bu yüzden içki içmiş biri gözetmenlik yapmamalıdır.

Ehliyet Yasası, alkolle ilgili geçmişi olan kişilerin gözetmen olmasını da sınırlar:

• Ehliyetinde alkol kilidi şartı olan ya da son üç yılda olmuş biri gözetmen olarak onaylanamaz.
• Gözetmenin ehliyeti alkollü araç kullanma nedeniyle iptal edilirse gözetmenlik onayı da sona erer.

Alıştırma sürüşünün genel şartlarını sürüş pratiği (övningskörning) rehberimizde bulabilirsiniz.

Yabancı ehliyetle İsveç’te yakalanırsanız

Transportstyrelsen’in hatırlattığı gibi, hangi ülkenin ehliyetini taşırsanız taşıyın İsveç’te İsveç kuralları geçerlidir. Alkollü araç kullanırken yakalanırsanız polis yabancı ehliyetinize de el koyabilir. Transportstyrelsen de ehliyetinizi belirli bir süre için İsveç’te geçersiz ilan edebilir.

Türk ehliyeti gibi AB ve AET dışından alınan ehliyetler, İsveç’te nüfusa kaydolduktan (folkbokförd) bir yıl sonra zaten geçerliliğini yitirir. Bu kuralın ayrıntılarını Türk ehliyeti İsveç’te geçerli mi yazımızda anlattık. İsveç ehliyetiniz iptal edildiyse elinizdeki yabancı ehliyetle de İsveç’te araç kullanamazsınız.

Noel yemeği ve yılbaşı sonrası: ertesi sabah riski

Trafikverket’e göre vücut alkolü ortalama olarak saatte 0,15 promil kadar yakar. Bu bir ortalamadır, kişiden kişiye değişir. Bu hesapla kanınızda 1,0 promil varsa sıfıra inmesi yaklaşık yedi saat sürer. Gece yarısı bitiren biri sabah işe çıkarken sınırın üstünde olabilir.

Yanmayı hızlandıran bir yöntem yok; Trafikverket’e göre belirleyici olan yalnız zaman. Kahve içmek ya da duş almak promili düşürmez. Promil sıfıra inse bile ertesi gün tepki ve dikkatiniz belirgin biçimde düşük olabilir; Trafikverket bu yüzden ertesi gün araç kullanmamayı öneriyor.

Bayram sezonu için birkaç pratik öneri:

• Araçla gideceğiniz yemekte içki içmeyecek bir sürücü belirleyin ya da dönüşü toplu taşıma veya taksiyle planlayın.
• Akşam içtiyseniz sabahki işlerinizi araçsız düşünün.
• Emin değilseniz kullanmayın. 0,2 promil sınırında “biraz içtim ama iyiyim” hissi güvenilir bir ölçü değildir.

Alkol ve trafik kazaları: 2025 rakamları

Trafikverket’in verilerine göre 2025’te İsveç trafiğinde 203 kişi öldü. Bunlardan 35’i, yani yüzde 17’si alkol ya da uyuşturucu bağlantılı kazalarda hayatını kaybetti. Bir sürücüde, yayada ya da bisikletlide 0,2 promil ve üzeri alkol bulunan kazalar bu istatistiğe alkol bağlantılı olarak giriyor. Alkol bağlantılı kazalarda ölenler tek başına tüm trafik ölümlerinin yüzde 12’sini oluşturdu. Trafikverket’e göre trafik kazasında ölen motorlu araç sürücülerinin yaklaşık beşte birinin vücudunda alkol bulunuyor.

Teori sınavında alkol soruları

Alkol, uyuşturucu ve yorgunluk risk eğitiminin ilk bölümünün konusudur. Bu eğitimi teori sınavından önce tamamlamanız gerekir; içeriğini risk eğitiminin ilk bölümü (Riskettan) rehberimizde anlattık. Teori sınavında da promil sınırları, alkolün tepki süresine etkisi ve ehliyet iptali gibi sorular çıkabilir.

Konuyu ehliyet kitabımızın alkol ve uyuşturucu bölümünde ayrıntılı çalışabilirsiniz. Sınava hazırlık planı için teori sınavına hazırlık rehberimize bakın. Bilginizi ölçmek isterseniz ücretsiz deneme sınavımızı çözebilirsiniz; tüm konuları sesli dinleme destekli Türkçe İsveç ehliyet kitabımızda bulabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Resmî kaynaklar

• Polisen: Ratt- och sjöfylleri
• Trafikverket: Vad säger lagen om rattfylleri?
• Trafikverket: Alkohol, så påverkar den
• Transportstyrelsen: Alkolås efter rattfylleri
• Transportstyrelsen: Nytt körkort efter återkallelse
• Riksdagen: Trafikskadelag (1975:1410)

Bu içerik 10 Kasım 2026 itibarıyla Polisen, Trafikverket, Transportstyrelsen ve Riksdagen yasa metinlerine (Trafik Suçları Yasası, Ehliyet Yasası, Trafik Zararları Yasası) göre hazırlanmıştır.